General

Justdiggit ilianza vipi?

Justdiggit ni jina jipya la shirika la zamani la NAGA. Shirika hilo lilianzishwa mnamo 2009 na Peter Westerveld na Dennis Karpes. Lengo letu ni kurejesha na kukijanisha mazingira yaliyoharibiwa, kuongeza bioanuwai, na kuwa na athari chanya kwa hali ya hewa. Kwa pamoja tunaweza kuifanya sayari kuwa ya kijani kibichi na baridi tena!

Kwa nini Justdiggit inakijanisha?

Ongezeko la joto duniani, kilimo cha kupita kiasi kwenye mashamba, ukataji miti na malisho ya mifugo kupita kiasi kwenye maeneo yenye nyasi husababisha ardhi kukauka. Ukame huu unasababisha kuenea kwa jangwa na uharibifu wa ardhi, na kuifanya kuwa vigumu kupata chakula, mazao, maji safi na maliasili, kama vile kuni, kutoka kwenye ardhi. Hasa katika maeneo hatarishi, kama vile Afrika Kusini mwa Jangwa la Sahara, matokeo ya ukame yanaonekana kila siku. Hata hivyo, kuna suluhisho: Kukijanisha! Tafiti za hivi majuzi zinaonyesha kuwa suluhu zinazotegemea asili zinaweza kuchangia hadi 37% ya unyonywaji wa hewa ukaa unaohitajika ili kuweka ongezeko la joto duniani chini ya nyuzi joto 2 (chanzo: Suluhu za Hali ya Hewa ya Asili; filamu: Suluhu za asili ni 37% ya suluhisho la mabadiliko ya hali ya hewa). Mimea husababisha kutwaliwa kwa hewa ya kaboni, kupunguza kiwango cha kaboni katika angahewa na hatimaye kupunguza athari ya hewa ukaa, hatimaye kusababisha kupunguza ongezeko la joto duniani. Mimea pia husababisha baridi ya udongo, kupunguza uvukizi wa maji kutoka kwenye udongo na kusababisha kuongezeka kwa upatikanaji wa maji kwa mimea, wanyama na wanadamu. Kwa nyongeza, kurejesha kijani huchochea mzunguko wa maji, na kusababisha kuongezeka kwa mvua na uhifadhi wa maji kwenye udongo. Hatimaye, kuweka kijani kibichi tena kunaweza kuifanya ardhi kuwa tayari tena kwa kilimo, mali asili na upatikanaji wa maji.

Mbinu zetu za Kukijanisha

Ni njia zipi za kukijanisha zinazotumiwa na Justdiggit?

Justdiggit hutumia mbinu mbalimbali ili kurudisha uoto ndani ya maeneo yaliyoharibiwa. Wakulima nchini Tanzania wanashughulika na mbinu iitwayo Kisiki Hai kwa Kiswahili. Inasaidia wakulima kustwaisha tena miti iliyokatwa. Katika makala zetu za hali halisi unaweza kujifunza jinsi hii inavyofanya kazi haswa: Kiski Hai I & Kisiki Hai II. Ndani ya Kenya, wanawake na wanaume wa jamii huchimba makinga maji ili kuvuna maji ya mvua na kuendeleza kile kinachoitwa “olopololis”: nyasi ambazo zinalindwa ili kuzuia ufugaji kupita kiasi na mifugo. Je! ungependa kujua jinsi mbinu hizi zinavyofanya kazi? Angalia kurasa zetu za kazi!

Je, Justdiggit hutumia mbinu zao wenyewe za kukijanisha?

Mbinu za kijadi tunazotumia katika maeneo ya mradi zimetumika kwa karne nyingi. Kwa hivyo hatukuzianzisha sisi wenyewe. Hata hivyo, ili kuongeza athari za shughuli zetu za kurejesha mandhari, tunatumia teknolojia na sayansi mpya. Kwa hiyo, kabla ya kuanza kukijanisha, tunachunguza udongo, kiasi cha mvua, kiasi cha mbegu katika udongo, na ikiwa eneo liko kwenye mteremko au la.

Hivi majuzi, tulitengeneza jukwaa linaloitwa Greener.LAND. Kwenye jukwaa hili, unaweza kupata taarifa juu ya mbinu kadhaa za kurejesha kijani. Wao ni ilivyoelezwa kwa undani, ikiwa ni pamoja na maelezo ya jinsi ya kufanya hivyo mwenyewe. Kulingana na aina ya udongo, itakushauri ni mbinu gani ya kurejesha kijani inafaa zaidi kwa mazingira yako.

Je, Justdiggit pia hupanda miti?

Jusdiggit haipandi miti katika maeneo ya mradi, hata hivyo: tunarudisha miti! Hapo awali, kulikuwa na miti mingi ndani ya maeneo haya. Ingawa, miti mingi imekatwa ili kutumika kama kuni au kutoa nafasi kwa kilimo. Mizizi ya miti mingi hii bado ipo hai, na kusababisha mashina ya miti hiyo kuishi kama aina ya kichaka. Tunawafundisha wakulima kutumia mbinu iitwayo Kisiki Hai. Mbinu hii husaidia kuotesha upya miti iliyokatwa kwa kupogolea vichaka kwa njia maalum na kuwezesha machipukizi mpya yanayotokea kiasili kukua. Miti huzuia kukauka kwa udongo kwani mizizi yake inaweza kuongeza uhifadhi wa maji kwenye udongo. Mbali na hilo, kivuli cha miti husaidia kupunguza joto la udongo, kupunguza uvukizi wa maji kutoka kwenye udongo. Kutokana na upatikanaji wa maji ulioimarishwa kwenye udongo, kukijanisha zaidi kutafanyika. Unataka kujua zaidi kuhusu mbinu hii? Angalia ukurasa wetu wa kazi!

Je kwa kuchimba makinga maji kunaweza kuwa na athari hasi?

Kabla ya kuanza kuchimba makinga maji, cha kwanza tinachunguza udongo. Njia ya kuchimba makinga maji huhifadhi mimea iliyopo au mifumo ya mizizi. Kando na hilo, tunafanya kazi katika maeneo ambayo udongo umeharibika kiasi kwamba hukua kidogo au kuishi. Kwa hivyo, kuchimba makinga maji kuna athari chache hasi. Hatuwezi kamwe kuiondoa kabisa, lakini athari chanya ni kubwa kuliko hasi!

Makinga maji yana ukubwa gani?

Ukubwa wa makinga maji hutofautiana na eneo na mazingira lakini hapa chini unaweza kuona saizi ya wastani tunayotumia:  

Bund size - graphic

Ukubwa wa kinga maji – mchoro

Ukweli mwingine wa kufurahisha juu ya makinga maji: kinga maji moja linaweza kukijanisha eneo la 124 mita za mraba. Zaidi ya hayo, linaweza pia kushika lita 2100 za maji likiwa limejaa!

Je, Justdiggit pia hupanda mimea?

Wakati wa kuchimba makinga maji, wakati mwingine tunaongeza mbegu za nyasi ili kuharakisha mchakato. Madhumuni ya hii si kukuza mazao lakini kuipa hali ya asili ya kuongezeka kidogo, kuharakisha mchakato wa kukijanisha. Kufanya hivyo kunaongeza manufaa ya ziada moja kwa moja, kama vile usalama wa chakula.

Miradi yetu

Je, ni nini athari za miradi ya Justdiggit kando na kuifanya ardhi iliyoharibiwa kuwa ya kijani kibichi?

Kukijanisha ardhi iliyoharibiwa ina athari chanya kwa mazingira, kwani husaidia kupooza udongo, husaidia maji kupenyeza ndani ya udongo, huondoa kaboni na huongeza uwepo wa viumbe hai na virutubisho kwenye udongo, na hivyo kuongeza ukuaji wa mimea. Lakini kando na faida hizi za kimazingira, miradi yetu pia ina matokeo chanya katika vipengele vingine.

Faida za kijamii na kiuchumi:
Kurejesha uoto kuna athari chanya kwa jamii za wenyeji na maisha yao. Miradi hiyo inaleta ardhi nzuri ya malisho na kuongezeka kwa mavuno ya mazao, hivyo basi kuongeza mapato kwa jamii.

Bioanuwai:
Miradi yetu ya kukijanisha pia ina athari chanya kwa bioanuwai ya ndani. Kwa kurudisha uoto na kurejesha mifumo  ya ikolojia, tunaboresha mazingira ya kuishi kwa aina nyingi tofauti za wanyama na mimea. Pamoja na upatikanaji wa maji na chakula zaidi, tunaona ongezeko la viumbe hai kati ya mimea, wadudu, ndege na wanyamapori katika maeneo ambayo yamefanywa upya.

Je, Justdiggit inahakikishaje uendelevu ndani ya miradi yako?

Miradi yetu inatekelezwa kikamilifu na washirika wa ndani na wenyeji. Hii inawafanya kujitolea na kuwapa umiliki wa mradi, ambao unahakikisha uendelevu wa miradi. Nchini Kenya, tunalipa jumuiya za ndani kwa kazi yao, ambayo hutoa manufaa ya kijamii na kiuchumi kwa kutumia vifaa vya ndani.

Miradi yetu inafanyika kwenye ardhi ya  watu binafsi na ya jumuiya. Nchini Tanzania, tunawafundisha wakulima kuifanya ardhi yao kuwa ya kijani kibichi na yenye rutuba  kadiri iwezekanavyo. Nchini Kenya, miradi inafanyika kwenye ardhi ya jumuiya na ni juhudi ya pamoja ya jamii zinazoishi huko.

Lengo letu sio tu kukijanisha, lakini pia kusisitiza umuhimu wa mbinu zinazotumika kukijanisha. Kwa njia hii, wakulima watajua jinsi ilivyo muhimu kuendelea kuimarisha na kueneza ujumbe kwa wengine.

Bila shaka, mabadiliko haya ya mawazo huchukua muda. Ndiyo maana tunafanya kazi pamoja na washirika wa ndani ambao husimamia miradi papo hapo, na kuhakikisha  maeneo  tuliokijanisha yanabaki kijani ! Tunafanya kazi na walinzi nchini Kenya, kwa mfano. Wanalinda hifadhi zetu za mbegu za nyasi zenye uzio. Nchini Tanzania, tunafanya kazi na wakulima walioidhinishwa ambao hutumia mbinu zetu na kuzisambaza kwa wakulima wengine, au kama tunavyopenda kuwaita: ‘wakulima wa mfano’.

Je, Justdiggit inanunua ardhi ambayo unakijanisha?

Hatununui ardhi ambayo tunakijanisha. Tunaendesha miradi kadhaa ya kukijanisha katika nchi za Kiafrika. Nchini Kenya, kwa mfano, Wamasai wanafanya kazi katika ardhi ya jumuiya; ardhi yao wenyewe. Wanafanya hivi pamoja na mashirika ya ndani. Na nchini Tanzania, tunawahimiza watu (wakulima) kukijanisha kwenye ardhi yao wenyewe.

Ukame

Mvua na ukame mara nyingi huwa karibu na kila mmoja, hii inafanyaje kazi?

Katika maeneo makavu barani Afrika, kiasi cha mvua mara nyingi ni sawa na kiwango cha mvua kwa mfano  wa Uholanzi. Je, ni kwa nini udongo bado unakauka? Mvua inaponyesha barani Afrika, mara nyingi huwa katika vipindi vifupi na vikubwa. Maji hayana muda wa kupenya  kwenye udongo. Inaondoa, ikichukua safu ya juu ya rutuba ya udongo  katika hatua inayoitwa mmomonyoko. Kwa sababu maji hayaingii ndani ya udongo, unyevu ndani ya udongo hupungua, na kusababisha jangwa na uharibifu. Mazingira ya kijani  na yenye afya yanaweza kuwa eneo kavu na kame ambapo mimea michache tu inaweza kukua na wanadamu na wanyama wanapata shida kuishi.

Vyombo vya habari

Mara nyingi mimi nawaona Justdiggit kwenye mabango, luninga za kidigitali, na kwenye sinema. Je, hii inafanyaje kazi?

Justdiggit hushirikiana na washirika mbalimbali wa vyombo vya habari “mashuhuri”. Wanatusaidia katika uundaji, uzalishaji na usambazaji (mtandaoni) wa kampeni zetu. Zaidi ya hayo, wanatusaidia na nafasi ya bure ya vyombo vya habari. Unaweza kufikiria kuhusu biashara katika sinema au kwenye televisheni, lakini pia kampeni yetu ilionyeshwa kwenye luninga za kidigitali za mabango yaliyo kwenye majengo. Kwa msaada wa nafasi hii ya vyombo vya habari tayari tulionekana katika nchi nyingi za Ulaya! Lakini kuonyesha athari zetu kwenye sehemu tulizo kijanisha ni muhimu zaidi: Afrika! Mabango mengi yanaonekana mitaani nchini Tanzania, matangazo ya redio yanasikika kwenye redio ya Tanzania na sisi hutangazwa kwenye televisheni za hapa nchini. Hii pia inafadhiliwa kabisa na washirika wetu (wa kimataifa) wa vyombo vya habari. Je, ungependa kujua zaidi kuhusu kampeni zetu? Angalia ukurasa wetu wa kampeni!

 

Msaada

Ninataka kuwaunga mkono Justdiggit. Ninawezaje kufanya hili?

Inashangaza kwamba unataka kutuunga mkono!

Kuhusu kuhusika zaidi katika harakati zetu za kukijanisha, unaweza kuanza kwa kutuunga mkono katika kueneza simulizi zetu kwa njia mbalimbali. Unaweza kushiriki simulizi zetu kwenye mitandao ya kijamii na vyombo vya habari na ndani ya mtandao wako, kwa mfano. Au unaweza kuandaa/kuwa sehemu ya tukio, kutangaza jukwaa letu la kukijanisha ndani ya mtandao wako au kufanya jambo lingine ili kutoa ufahamu kuhusu Justdiggit. Labda una mawazo ya njia au mipango mingine ambayo tunaweza kufanya kazi pamoja?

Kando na kueneza simulizi zetu unaweza pia kuchangia! Kuna njia mbili za kuchangia:

  1. Jukwaa letu la kijanisha
    Kwenye jukwaa hili, unaweza kufanya uchangiaji  mahsusi kwa mbinu ya kukijanisha inayoitwa makinga maji. Baada ya kutengeneza akaunti kwenye jukwaa, unaweza kununua makinga maji kwa euro 5. Hapo ndipo wakulima wa ndani nchini Kenya wataanza kuchimba. Mkulima atachukua picha ya kinga maji lako na kukutumia, hivyo utakuwa na athari za moja kwa moja kwenye miradi yetu. Muundo wa bei ya makinga maji unaweza kupatikana kwenye tovuti yetu pia.
  2. Ukurasa wetu wa mchango
    Unaweza pia kuchangia kupitia ukurasa wa mchango kwenye tovuti yetu. Mchango huu utagawanywa katika miradi yetu yote. Kwa hivyo, mchango wako unaweza kutumika kurudisha miti nchini Tanzania, na/au unaweza kufadhili mradi wa mbegu za nyasi za wanawake nchini Kenya. Hatuwezi kubainisha ni nini kila senti ya mchango wako inatumiwa, lakini ninaweza kukuhakikishia kwamba – kwa mchango wako – mamia ya mita za mraba zitakijanishwa na maelfu ya lita za maji zitahifadhiwa. Athari ambayo inayo juu ya usalama wa maji na chakula, maisha, bioanuwai, na bila shaka juu ya hali ya hewa ni kubwa!
manchari still 53Tanzania_hans__people_fanya_juu_chini_november_2019
Picture by ©KIRSTENVANSANTEN